ระบบงานที่เรานำมาใช้เป็นเครื่องมือในการทำงานในภาคธุรกิจ สามารถแบ่งตามรูปแบบวัตถุประสงค์ของระบบงานได้ดังนี้

1. ระบบประมวลผลข้อมูลเพื่อการปฏิบัติการ (Transacton Processing System) 
     เป็นระบบที่รวบรวมข้อมูลจากการปฏิบัติงานในแต่ละวัน เพื่อนำมาประมวลผล เช่น การขาย การรับเงิน การซื้อวัถุดิบ/สินค้า จะช่วยบันทึกรายการปรับปรุงต่างๆ ที่เกิดจากการดำเนินธุรกรรม โดยระบบประมวลผลข้อมูลเพื่อการปฏิบัติการ เน้นการรวบรวมข้อมูลทั้งหมดที่เกิดจากการปฏิบัติงานในแต่ละวัน ซึ่งข้อมูลเหล่านี้จะต้องถูกจัดเก็บให้เป็นข้อมูลทันสมัยอยู่ตลอดเวลา และรายการที่ปรับปรุงนั้นจะต้องบันทึก เหตุการณ์ที่ธุรกิจจะต้องตอบสนอง เช่น เมื่อลูกค้ามีการสั่งซื้อเข้า จะก่อให้เกิดเป็นรายการปรับปรุง (ทางบัญชี เรียกว่า รายการค้า) พนักงานก็ต้องตอบสนองรายการนี้ โดยมีการตรวจสอบยอดสินค้าคงเหลือ ว่เพียงพอต่อการขายตามยอดสั่งซื้อของลูกค้าหรือไม่ หากมีการขายก็จะต้องมีการปรับปรุงยอดสินค้าให้ทันสมัย จัดทำใบส่งสินค้า ใบกำกับภาษี ให้แก่ลูกค้า และจัดทำรายงานการขาย

ตัวอย่าง ระบบประมวลผลข้อมูลเพื่อการปฏิบัติการ เช่น ระบบข้อมูลเงินเดือน ระบบควบคุมสินค้าคงคลัง ระบบการขาย ระบบบัญชีแยกประเภท

สรุปลักษณะเด่นของระบบประมวลผลข้อมูลเพื่อการปฏิบัติการ

• เน้นการเก็บบันทึกข้อมูล และประมวลผลข้อมูลธุรกรรมที่ได้จากการปฏิบัติงานในแต่ละวัน
• เน้นการจัดทำรายงานสรุปผลการปฏิบัติงานในแต่ละวัน ซึ่งจะนำเสนอต่อผู้บริหารระดับปฏิบัติการ (ระดับล่าง)
• เน้นการจัดทำรายงานตามรูปแบบและระยะเวลาตามที่ได้กำหนดไว้ เช่น รายงานสรุปตามวัน สรุปตามสัปดาห์ สรุปเป็นเดือน

2. ระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ (Management Information System)
     เป็นระบบงานที่เพิ่มความสามารถของระบบประมวลผลข้อมูลเพื่อการปฏิบัติการ โดยจะนำข้อมูลต่าง ๆจากระบบประมวลผลข้อมูลเพื่อการปฏิบัติการ มาจัดทำรายงานสารสนเทศสำหรับผู้บริหารระดับกลวิธี เพื่อช่วยประกอบการตัดสินใจ และช่วยทำให้การวางแผนควบคุมการทำงานให้สามารถดำเนินไปได้อย่างมีประสิทธิภาพ สามารถจัดสรรการใช้ทรัพยากรขององค์กรให้เป็นไปตามเป้าหมายวัตถุประสงค์ที่ กำหนดไว้ ลักษณะของรายงานอาจเป็นรายงานที่จัดทำแบบสรุป หรือแบบละเอียด ตามความต้องการของผู้บริหาร หรืออาจสามารถจัดทำรายงานกรณีพเศษ (Exceptional Report) ซึ่งหมายถึงรายงานที่จะแสดงรายการที่แสดงความผิดปกติของการดำเนินงานทั้งทางบวกและทางลบ เช่น รายงานแสดงยอดซื้อสินค้าของลูกค้าที่มีจำนวนสูงมากกว่าที่เคยซื้อ

สรุปลัษณะเด่นของระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ

• เป็นระบบที่เพิ่มประสิทธิภาพการทำงานของระบบประมวลผลข้อมูลเพื่อ
• การปฏิบัติการ มีการเชื่อมโยงรายการข้อมูลปฏิบัติการของทุกแผนกเข้าด้วยกัน
• เน้นการจัดทำรายงานแสดงผลการดำเนินงาน ที่เป็นประโยชน์ต่อผู้บริหารระดับกลวิธี (ระดับกลาง)
• สามารถจัดทำรายงานตามความต้องการของผู้บริหาร หรือผู้บริหารสามารถเรียกดูรายงานจากระบบด้วยตนเองได้

3. ระบบสารสนเทศสำหรับผู้บริหารระดับสูง (Executive Information System)
     เป็นระบบสารสนเทศที่พัฒนาสำหรับผู้บริหารระดับสูง เป็นการพัฒนาจากระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ เพื่อให้สามารถสนับสนุนและอำนวยความสะดวก รวดเร็วให้แก่ผู้บริหารระดับสูง สามารถเข้าถึง และค้นหาข้อมูลเพื่อใช้ในการบริหารในเชิงกลยุทธ์ขององค์กร เป็นระบบที่จะสร้างรายงานแบบเจาะลึก เช่นผู้บริหารทราบว่ามีสินค้าตัวใดตัวหนึ่งมียอดจำหน่ายลดลงมาก ผู้บริหารสามารถคันหาข้อมูลที่เกี่ยวกับเหตุการณ์ดังกล่าว โดยการค้นหาว่าสินค้าดังกล่าวมีการสั่งซื้อจากลูกค้าปริมาณลดลง หรือไม่ หากลดลง จะต้องตรวจสอบข้อมูลต่อไปว่าปริมาณการผลิตสินค้าตัวนี้ลดลง หรือไม่ หากลดลง ต้องตรวจสอบว่า ยอดการสั่งซื้อวัตถุดิบที่จะผลิตสินค้าตัวนี้ได้ลดลงหรือไม่ ซึ่งหากผู้บริหารสามารถค้นหาข้อมูลอย่างรวดเร็ว และเป็นข้อมูลที่ต่อเนื่องกัน จะทำให้พบสาเหตุของปัญหา และสามารถหาทางแก้ไขได้ถูกต้องมากยิ่งขึ้น

สรุปลักษณะเด่นของระบบสารสนเทศสำหรับผู้บริหารระดับสูง

• เป็นระบบสารสนเทศสำหรับผู้บริหารระดับสูงโดยเฉพาะ สามารถใช้งานได้ง่าย โดยที่ผู้บริหารระดับสูงสามารถปฏิบัติด้วยตนเอง
• เน้นการเข้าถึงและสืบค้นข้อมูลแบบออนไลน์ โดยข้อมูลที่ค้นหาและเรียกใช้จะเป็นทั้งข้อมูลที่เกิดขึ้นภายในองค์กร และเรียกค้นข้อมูลจากภายนอกองค์กรได้ด้วย
• เป็นระบบที่เน้นการนำเสนอรายงานจากการวิเคราะห์แนวโน้ม สามารถแสดงในรูปกราฟิก โดยเน้นการนำเสนอที่เข้าใจได้ง่าย สามารถออกแบบได้ตามความต้องการของผู้บริหารระดับสูง

4. ระบบสนับสนุนการตัดสินใจ (Decision Support System)

• เป็นระบบที่พัฒนาจากระบบสารสนเทศเพื่อการจัดการ โดยจะมีการรวมแบบจำลองเข้าไว้ในระบบ เช่น
• แบบจำลองกายภาพ(หุ่นจำลอง) เป็นแบบจำลองเลียนแบบของจริง เช่น หุ่นจำลองรถยนต์ หุ่นจำลองอาคาร
• แบบจำลองแผนภาพ เป็นแบบจำลองที่อธิบายด้วยแผนภาพ แสดงลำขั้นตอนการทำงานเช่น ผังการไหลของงาน แผนภาพกระแสข้อมูล แผนภาพอินฟลูเอ็นต์
• แบบจำลองคณิตศาสตร์ เป็นแบบจำลองแสดงด้วยสมการทางคณิตศาสตร์ สร้างความสัมพันธ์ด้วยตัวแปร เพื่อใช้วิเคราะห์ข้อมูลต่างๆ

     เป็นระบบเพื่อผู้บริหารระดับต่าง ๆ จะได้นำไปใช้ในกระบวนการแก้ไขปัญหา เพื่อการตัดสินใจ ตามสถานะการณ์ต่าง ๆได้อย่างถูกต้อง ซึ่งระบบจะทำงานเน้นวิเคราะห์เงื่อนไข ( What if?) ถ้าเกิดเหตุการขึ้น จะเกิดอะไรบ้าง จะแก้ไขอย่างไร ซึ่งจะเป็นเครื่องมือให้ผู้บริหารให้สามารถนำไปช่วยในการตัดสินใจได้บางส่วน หากใช้ไม่ได้ก็ต้องอาศัยประสบการณ์ หาข้อมูลอื่นๆมา ประกอบ หรือการใช้วิจารณญาณเข้ามาช่วยในการตัดสินใจ

สรุปลักษณะเด่นของระบบสนับสนุนการตัดสินใจ

• เป็นระบบงานที่เน้นช่วยการนำข้อมูลไปใช้ในการตัดสินใจของผู้บริหารทุกระดับ
• ระบบสามารถปรับเปลี่ยนตามสถานะการณ์ที่เกิดขึ้น สามารถเป็นเครื่องมือที่ช่วยตัดสินใจสำหรับผู้บริหารตามเหตุการณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้น

next.

ระบบธุรกิจ